Z wizytą w Punkcie Techniczno-Eksploatacyjnym Kraków Kolei Małopolskich

Pociągi zatrzymują się nie tylko na stacjach i przystankach, które możemy znaleźć w rozkładzie jazdy na KOLEO! Czasami jest potrzeba, by pociąg zatrzymał się na mały serwis. Dziś gościmy w progach Kolei Małopolskich, a konkretnie w Punkcie Techniczno-Eksploatacyjnym Kraków (PTE Kraków). Punkt ten jest dobrze widoczny z okien pociągu IC 7300 Ślązak, którym przyjechałem z Wrocławia, pomiędzy przystankiem osobowym Kraków Łobzów oraz stacją Kraków Główny po lewej stronie.

PTE Kraków został  oddany do użytku 16 stycznia 2023 roku, a więc jest bardzo nowoczesnym i dobrze wyposażonym zakładem, którego zadaniem jest utrzymanie taboru kolejowego Kolei Małopolskich w stanie zapewniającym bezpieczeństwo oraz komfort wszystkim pasażerom.

Na terenie PTE Kraków możliwe jest przeprowadzenie przeglądów okresowych poziomów P1, P2 oraz P3. To niezwykle ważne by były one możliwe do wykonania w możliwie krótkim czasie — bez wyłączania pojazdu z eksploatacji na dłużej niż 1 dobę. 

Na terenie hali znajdują się 3 tory techniczne. Na dwóch z nich urządzono stacje badawczo-remontowe. Pierwsza stacja remontowa — zapadnia — służy do demontażu zestawów kołowych. Pojazd najeżdża w taki sposób, by dany wózek  znajdował się w całości na odcinku zapadni. Następnie zespół techniczny zajmuje się odkręceniem zestawu kołowego z pojazdu. Zapadnia wraz z zestawem zostaje zwolniona i powoli opuszcza się na dół, co umożliwia wysunięcie go spod pojazdu na specjalnych prowadnicach. Uzyskany w ten sposób dostęp pozwala na kontrolę, naprawę lub wymianę poszczególnych elementów podwozia pojazdów.

Kolejne stanowisko to waga. Pojazd zatrzymuje się w taki sposób, aby na wadze znajdował się jeden wózek – wtedy dokonywany jest pomiar masy. Czynność powtarza się dla wszystkich wózków, a zsumowanie wyników wyznacza masę całego pojazdu.

Bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa jest dbałość o zestawy kołowe pojazdów szynowych. W parku maszynowym znajdują się dwa stanowiska do badania ich stanu technicznego. Pierwsze umożliwia pomiar laserowy powierzchni koła podczas przejazdu składu. Drugie stanowisko wyposażone w tokarkę podtorową, która również umożliwia pomiar wybranego zestawu kołowego oraz w miarę potrzeby dokonuje reprofilacji powierzchni tocznej i obrzeża kół tak, by zestaw kołowy spełniał wymagane parametry geometryczne. 

Jeśli już o kołach mowa, to znajduje się tutaj także stacja do uzupełniania piasku w pojazdach, tak by w utrudnionych warunkach atmosferycznych (szron, mokre liście itp.) minimalizować ryzyko poślizgu. Warto wspomnieć, że część taboru KMŁ dysponuje automatycznie aktywowanymi piasecznicami, a w pozostałych pojazdach aktywuje je maszynista w razie wystąpienia takiej potrzeby.. Na poniższym zdjęciu widoczne są nowe zestawy kołowe, które oczekują na  montaż w pojazdach.

PTE Kraków dysponuje dwoma lokotraktorami. Lokotraktor to pojazd drogowo-szynowy, który porusza się po torach korzystając ze swojego oryginalnego napędu spalinowego oraz układu jezdnego, lecz by nie wypadł z torów wyposażony jest w prowadzące zestawy kołowe o odpowiednim profilu i rozstawie. Jego głównym zadaniem są prace manewrowe, takie jak przetaczanie pojazdów po bocznicach oraz punktach techniczno-eksploatacyjnych (np. myjniach bez linii zasilania), gdzie nie ma sieci trakcyjnej. Każda maszyna została wyposażona w pneumatyczne zbiorniki ciśnieniowe na dachu maszyny tak, by po sprzęgnięciu z pojazdem szynowym móc sterować zespolonym hamulcem pneumatycznym: odhamować pojazd i móc swobodnie przemieścić go w miejsce docelowe. Każdy lokotraktor posiada sprzęgi oraz dwa złącza pneumatyczne w przedniej oraz tylnej części maszyny. Złącza pneumatyczne są zdublowane po obu stronach pojazdu, ponieważ niektóre pojazdy wymagają go do odhamowania oraz np. otwarcia drzwi w pojeździe.

Okresowym wymianom poddawane są również pantografy. Grafitowa warstwa ślizgowa pantografu, która na skutek stałego kontaktu (tarcia) z napowietrzną siecią trakcyjną ulega degradacji i traci swoje właściwości przewodzące. PTE Kraków w ciągu jednego dnia jest w stanie wykonać 4-5 przeglądów technicznych w ciągu doby w zależności od ich zakresów.

Na tor trzeci pojazdy trafiają w przypadku doraźnej potrzeby oczyszczenia zewnętrznych części z zabrudzeń atmosferycznych. Myjnia jest bardzo podobna do tej konwencjonalnej myjni samochodowej. Co ciekawe na teren myjni pojazdy wjeżdżają o własnych siłach, bez potrzeby przetaczania pojazdu przez lokotraktor, ponieważ znajduje się tu elektryczna sieć trakcyjna, która podczas mycia pojazdu zostaje wyłączona, by nie doszło do sytuacji zagrażającej bezpieczeństwu pracowników. Na terenie myjni znajdują się również stanowiska do płukania toalet oraz uzupełniania wody w pojazdach.

Na terenie PTE Kraków umieszczony został także ośrodek szkolenia maszynistów. W chwili obecnej w KMŁ pracuje około 150 maszynistów i każdy z nich co roku musi odbyć 4-godzinne ćwiczenia na symulatorze, które sprawdzają jego wiedzę z zakresu znajomości przepisów ruchu kolejowego oraz bezpiecznej i ekonomicznej jazdy. Instruktorzy, którzy znajdują się w pomieszczeniu obok symulatora pełnią rolę dyżurnego ruchu i nadzorują cały proces szkolenia. Podczas naszej wizyty mieliśmy okazję obserwować na symulatorze przejazd maszynisty na trasie Trzebinia — Kraków. Spójrzcie sami, jak to wyglądało.

W hali PTE Kraków znajdują się monitory informacyjne, na których można znaleźć informacje na temat bieżących i planowanych prac przeprowadzanych na poszczególnych pojazdach. Ułatwia to prace zespołom technicznym, które sprawnie mogą się poruszać po terenie zakładu jak i pomiędzy poszczególnymi pojazdami. Przykładowe informacje widoczne są na poniższym zdjęciu.

KMŁ stawiają na zrównoważony transport zbiorowy poprzez uruchomienie linii dowozowych MLD – Małopolskich Linii Dowozowych, by ułatwić wszystkim skorzystanie z kolei, ale również zapewnić pewny i komfortowy transport w miejscach, gdzie kolej nie dociera.  W chwili obecnej spółka dysponuje aż 81 pojazdami, które kursują na blisko 50 liniach. Najnowsze relacje, które KMŁ przygotowało dla pasażerów to linia A50 Proszowice – Kraków (uruchomiona  od 1 kwietnia  2024 r.) oraz linia A40 Kraków – Kęty (uruchomiona od 3 kwietnia 2024 r.). Poniżej zdjęcia pojazdów jakimi KMŁ obsługuje linie MLD. Ciekawostką jest, że w 2023 pojazdy MLD wykonały aż 4,9 mln wozokilometrów. Co jest bardzo dobrym wynikiem i powoduje, że Koleje Małopolskie są liderem w przewozach pasażerskich na terenie województwa Małopolskiego.

Aktualną mapę połączeń KMŁ znajdziesz pod adresem:

https://kolejemalopolskie.com.pl/brepo/panel_repo/2024/01/26/cty2fj/kml-mapa-polaczen-kolejowych-6122023.pdf

A aktualna mapę połączeń MLD tutaj:

https://kolejemalopolskie.com.pl/brepo/panel_repo/2024/03/04/oakyuy/2023-03-04-mapa-polaczen-ald-strona-internetowa.pdf

Wizyta w PTE Kraków to bardzo ciekawe doświadczenie, które udało się zrealizować dzięki Kolejom Małopolskim.

Dziękujemy!